روتین مراقبت پوست روز و شب؛ ترتیب صحیح استفاده از محصولات
روتین مراقبت پوست روز و شب؛ ترتیب صحیح استفاده از محصولات (راهنمای کامل)
اگر محصولات مراقبت پوست را درست انتخاب کنید اما ترتیب استفاده را ندانید، ممکن است نتیجه نگیرید یا حتی پوستتان تحریک شود. در این راهنما، روتین روز و شب را مرحلهبهمرحله میخوانید، با نکات مهم برای انواع پوست و ترکیب درست اکتیوها (مثل ویتامین C، رتینول و AHA/BHA).
چرا ترتیب محصولات در روتین پوستی مهم است؟
قاعده کلی این است: از بافت سبکتر به سنگینتر حرکت کنید تا جذب بهتر شود و هر محصول بتواند روی پوست «بخوابد» و اثر کند. همچنین بعضی ترکیبات اگر همزمان استفاده شوند، احتمال تحریک را بالا میبرند.
روتین پوستی روز (صبح)؛ ترتیب صحیح
هدف روتین صبح: پاکسازی ملایم + آبرسانی + محافظت در برابر آفتاب و آلودگی
1) شوینده صورت
- برای پوست چرب/جوشی: ژل یا فوم ملایم (بدون خشککردن شدید)
- برای پوست خشک/حساس: کرمی یا فوم بسیار ملایم
نکته: اگر پوست خیلی خشک است، برخی افراد صبحها فقط با آب ولرم یا شوینده خیلی ملایم بهترند.
2) تونر (اختیاری)
اگر از تونر استفاده میکنید، نوع آبرسان/آرامشبخش برای صبح مناسبتر است. تونرهای لایهبردار را بهتر است به شب محدود کنید.
3) سرم درمانی (اختیاری اما موثر)
انتخاب بر اساس نیاز:
- لک و کدری: ویتامین C یا نیاسینامید
- کمآبی: هیالورونیک اسید/پانتنول
- قرمزی و حساسیت: سنتلا، آلانتوئین، سرامیدها
4) دور چشم (اختیاری)
اگر خشکی یا خطوط دارید، مقدار کم کافی است. اگر ندارید، ضروری نیست.
5) مرطوبکننده
حتی پوست چرب هم به مرطوبکننده نیاز دارد (مدل ژلی/سبک انتخاب شود).
6) ضدآفتاب (ضروریترین مرحله)
- مقدار استاندارد: حدود دو بند انگشت برای صورت و گردن
- تمدید: هر 2 تا 3 ساعت در فضای باز یا کنار پنجره
اگر یک مرحله را قرار باشد هر روز جدی بگیرید، همین ضدآفتاب است.
ترتیب روتین صبح به صورت خلاصه
شوینده → (تونر) → (سرم) → (دور چشم) → مرطوبکننده → ضدآفتاب
روتین پوستی شب (قبل خواب)؛ ترتیب صحیح
هدف روتین شب: پاکسازی عمیقتر + ترمیم + درمان هدفمند
1) پاک کردن ضدآفتاب/آرایش (پاککننده روغنی یا میسلار)
اگر آرایش یا ضدآفتاب زدهاید، پاکسازی دو مرحلهای کمک زیادی میکند:
- مرحله اول: روغن پاککننده/بالم یا میسلار
- سپس شستشو
2) شوینده صورت (مرحله دوم پاکسازی)
برای حذف کامل آلودگی، چربی و باقیمانده پاککننده مرحله اول.
3) تونر/اسنس (اختیاری)
در شب میتوانید از تونر آبرسان یا آرامشبخش استفاده کنید.
4) درمانها و اکتیوها (مهمترین بخش شب)
بسته به نیاز، یکی از این مسیرها را انتخاب کنید (همه را با هم نزنید):
مسیر A: رتینول/رتینوئید (برای چروک، منافذ، جوش)
- هفتهای 2 تا 3 شب شروع کنید و تدریجاً افزایش دهید.
- اگر حساس میشوید، روش «ساندویچ» کمک میکند:
مرطوبکننده نازک → رتینول → مرطوبکننده
مسیر B: لایهبردار شیمیایی AHA/BHA (برای جوش سرسیاه، بافت ناهموار، لک سطحی)
- AHA (مثل گلیکولیک/لاکتیک): مناسب بافت و لک سطحی
- BHA (سالیسیلیک): مناسب چربی و جوشهای زیرپوستی/سرسیاه
تعداد دفعات: معمولاً 1 تا 3 شب در هفته کافی است.
مسیر C: سرمهای ملایم ترمیمی (برای سد دفاعی ضعیف/قرمزی)
- سرامیدها، پانتنول، نیاسینامید ملایم، سنتلا، اسکوالان
5) کرم دور چشم (اختیاری)
اگر از رتینول صورت استفاده میکنید، مراقب اطراف چشم باشید مگر محصول مخصوص چشم داشته باشید.
6) مرطوبکننده یا کرم ترمیمکننده
آخرین لایه برای قفل کردن رطوبت و کمک به ترمیم شبانه پوست.
ترتیب روتین شب به صورت خلاصه
پاککننده آرایش/ضدآفتاب → شوینده → (تونر/اسنس) → درمان (رتینول یا AHA/BHA یا ترمیمی) → (دور چشم) → مرطوبکننده
قوانین طلایی لایهگذاری محصولات (که خیلیها اشتباه میکنند)
- از رقیق به غلیظ بروید (محلولها قبل از کرمها).
- در یک شب، معمولاً یک اکتیو اصلی کافی است.
- اگر پوست حساس دارید، تعداد مراحل را کم کنید؛ روتین کوتاه ولی مداوم بهتر از روتین شلوغ و پراکنده است.
- ضدآفتاب، مکمل درمانهای شب است؛ بدون ضدآفتاب، لک و پیری پوست بهتر نمیشود.
ترکیبهایی که بهتر است با احتیاط استفاده شوند
- رتینول + AHA/BHA در یک شب: ریسک تحریک بالا (بهتر است شبهای جدا)
- ویتامین C قوی + لایهبردار قوی: برای پوست حساس ممکن است تند باشد
- چند اکتیو قوی پشتسرهم (مثلاً رتینول + اسید + بنزوئیل پراکساید): معمولاً توصیه نمیشود
روتین پیشنهادی بر اساس نوع پوست
پوست چرب و مستعد جوش
- صبح: شوینده ملایم → سرم کنترل چربی (مثل نیاسینامید) → مرطوبکننده سبک → ضدآفتاب
- شب: پاکسازی دو مرحلهای → BHA (چند شب در هفته) یا رتینول → مرطوبکننده سبک
پوست خشک
- صبح: شوینده کرمی → سرم آبرسان → کرم مرطوبکننده → ضدآفتاب
- شب: پاکسازی ملایم → کرم ترمیمکننده/سرامید → مرطوبکننده غنی
پوست حساس
- صبح: شوینده خیلی ملایم → مرطوبکننده ساده → ضدآفتاب
- شب: پاکسازی ملایم → ترمیم سد پوستی (سرامید/پانتنول)
اکتیوها را با دفعات کم و تست پچ شروع کنید.
پوست مختلط
- صبح: شوینده ملایم → سرم هدفمند (مثلاً نیاسینامید) → مرطوبکننده سبکتر روی T-zone → ضدآفتاب
- شب: بر اساس نیاز، شبهای جدا برای BHA یا رتینول
سوالات پرتکرار (FAQ)
روتین حداقلی و ضروری چیست؟
صبح: شوینده + مرطوبکننده + ضدآفتاب
شب: پاکسازی + مرطوبکننده
بقیه مراحل برای هدفهای درمانی اضافه میشوند.
چند دقیقه بین محصولات فاصله بگذاریم؟
برای اکثر محصولات 30 تا 60 ثانیه کافی است. برای رتینول روی پوست خیلی حساس، میتوانید بعد از شستشو کمی صبر کنید تا پوست کاملاً خشک شود.
اول آبرسان بزنیم یا مرطوبکننده؟
آبرسان (مثل هیالورونیک) معمولاً قبل از مرطوبکننده میآید؛ مرطوبکننده لایه نهاییِ قفلکننده است.
آیا تونر ضروری است؟
خیر. اگر تونر شما آبرسان و آرامشبخش است میتواند مفید باشد، اما نبودنش روتین را خراب نمیکند.